NBA

Tekst en uitleg bij 4410

De NBA heeft het voornemen om Standaard 4410H vanaf april ook van toepassing te verklaren op samenstelopdrachten bij micro-entiteiten. Dat verdient nadere tekst en uitleg.

De fundamentele rol van de accountant in het maatschappelijk verkeer is zijn betrokkenheid bij financiële informatie. Die betrokkenheid verhoogt de kwaliteit daarvan, wat gebruikers vertrouwen geeft en waardoor derden deze informatie makkelijker kunnen interpreteren en vergelijken.
De wetgever erkent het belang van deze rol en heeft mede daarom ons brede beroep wettelijk verankerd. Dat brengt verplichtingen mee ten aanzien van opleiding, bijhouden van kennis, kwaliteitsbeheersing, externe toetsing en tuchtrecht. Deze geborgde kwaliteit is de basis van het accountantsberoep.

De werkzaamheden van de accountant ten aanzien van micro-entiteiten zien (onder andere) toe op verslaggeving. De stakeholders kunnen, naast de dga, ook zijn of haar partner (in geval van pensioen eigen beheer), crediteuren, banken, belastingdienst en eventueel personeel zijn. Hier zit een belangrijke reden voor het werk van de accountant.

Micro-entiteiten zijn net zo divers als het mkb zelf: van eenvoudige pensioenvennootschappen tot aan kleine handelsondernemingen. We moeten ons realiseren dat de wetgever ten aanzien van micro-entiteiten nog steeds een BW2 Titel 9-jaarrekening voorschrijft, al is dat dan in beperkte omvang. Daar gaat het vergelijk met eenmanszaken en VoF’s (de zogenaamde IB-plus) mank.

De betrokkenheid van een accountant bij een BW2-jaarrekening betekent toepassing van een standaard. Zonder standaard is er geen toetsingskader voor het werk van de accountant. En zonder toetsing daalt de kwaliteit van dat werk; dat heeft eerder onderzoek vanuit de Raad voor Toezicht al laten zien. Ook de Accountantskamer zal in tuchtzaken aansluiting willen zoeken bij directe toepasbare regelgeving. Standaard 4410 ligt dan voor de hand.

Als er geen sprake is van een samenstelopdracht zijn zaken als verplichte waarneming, ons kwaliteitssysteem en de toetsing ervan niet meer van toepassing. Ook de betrokkenheid van een accountant bij deze opdracht kan niet meer worden afgedwongen, waarmee ook deskundigheid, tuchtrecht en ethische code vervallen. Dat is schadelijk voor ons beroep, omdat dan wel onder de vlag van een accountantseenheid diensten worden verricht. Een onwenselijke situatie.

Negeert de NBA de vele reacties van leden, bij haar voornemen tot invoering? Zeker niet. Er is over geen enkel onderwerp de afgelopen tijd binnen de NBA zo intensief gesproken als over de aanpassing van 4410. We hebben ervaren dat veel individuele leden niet positief gereageerd hebben, maar ook dat SRA en Novak ons standpunt delen. Deze organisaties vertegenwoordigen het overgrote deel van onze achterban in dit domein.

Als NBA hebben we goed gekeken naar alle ontvangen commentaren. Signalen over mogelijk onterechte normering door toetsers pakken we op. Maar dat doet niets af aan de meerwaarde van Standaard 4410H. Ook de accountant in het mkb heeft behoefte aan een keurmerk en 4410H is precies dat.

Bovenstaande overwegingen hebben uiteindelijk geleid tot een voornemen tot invoering. Maar wel onder voorwaarde van voldoende tijd vooraf voor toelichting en duiding van de noodzaak voor invoering van 4410 ook voor micro-entiteiten.

Schaalbaarheid en toepasbaarheid staan centraal bij de toepassing van 4410H voor (micro-) entiteiten. Aard en reikwijdte van de opdracht moeten helder zijn.  Als gemeld gaat een speciale commissie tot april aanstaande met die schaalbaarheid aan de slag. Doel is accountants in het mkb vooraf inzicht te geven in de daadwerkelijke documentatievereisten bij het samenstellen van de jaarrekening. Hoe beperkter de omvang van de entiteit, hoe beperkter de documentatie.

De verwachting van betrokken partijen is dat toepassing van 4410H bij micro-entiteiten in de praktijk maximaal 1-3 uur extra werk vraagt. Dat is niet te veel voor geborgde kwaliteit, wat ons betreft.

Wat vindt u van deze opinie?

Reageer Spelregels debat

Diana Clement is waarnemend voorzitter SRA en naast partner ook lid van het Dagelijks Bestuur bij Borrie. Eerder was ze voorzitter van de NOvAA en plaatsvervangend voorzitter van de NBA. In 2014 was ze lid van de Werkgroep Toekomst Accountantsberoep.

Steef Visser is voorzitter van de Commissie MKB van de NBA en directievoorzitter van Visser & Visser Accountants-Belastingadviseurs.

Gerelateerd

25 reacties

Johan Peters

Onze handicap is dat wij teveel in voor ons belangrijke zaken denken. De klant wil alleen maar een goed product, meer niet. (nb: definieer "goed" eens bij micro: alle aftrekposten meegenomen??? iets anders???). Dat wij daar een verklaring of wat dan ook aan toevoegen is voor de klant niet boeiend. Evenmin dat wij ten behoeve van kwaliteitstoetsingen (definieer "kwaliteit" bij micro ....) een intern dossier aanleggen met overwegend formaliteiten.

We praten hier veelal over personal holdings en dergelijke met een maatschappelijk verwaarloosbaar belang. Grote kans dat die samenstelverklaring niet verder komt dan het bureau van de DGA.

Het is niet goed wanneer een wettelijk mogelijk gemaakte lastenverlichting via een omweg (NBA regels) grotendeels ongedaan wordt gemaakt.

Zouden wij met zijn allen (=via de NBA) het lef hebben om te besluiten dat de jaarcijfers van een micro entiteit geen inzicht bieden en dat ze om die reden niet door een accountant mogen worden samengesteld? En dat daarom alleen inrichtingsjaarrekeningen cf "minstens klein" met samenstelverklaring zijn toegestaan? Het antwoord daarop is vooralsnog nee. Terwijl de meerkosten hiervan ten opzichte van een micro-rapportage met samenstelverklaring pas echt verwaarloosbaar zijn. Hiermee zouden we echter de wetgever schofferen, dus dat is not done. Terwijl we wel met gemak via de samenstelverklaring de door de wetgever beoogde lastenverlichting voor het micro-MKB grotendeels tenietdoen. Wat mij betreft een soort dubbele moraal.

Laten we niet vergeten dat één van de grondleggers van ons beroep, Limperg, alleen zijn handtekening als toereikende uiting van zijn "kwaliteit" voldoende achtte. En dat in een tijd dat de pakkende woorden "Nagezien en akkoord bevonden" de standaard formulering vormden voor een controleverklaring. Zou alleen die handtekening anno 2016 bij het opstellen van een micro rapportage niet voldoende zijn?

Waarbij mij nog steeds niet duidelijk is geworden waarom in Nederland op dit punt wordt afgeweken van onze internationale beroepsregels. We hebben nu de kans om die omissie, in ieder geval voor micro-entiteiten, te herstellen.

Gerrit Kroes

Daar ben ik het mee eens Arnout. Als je aan de gemiddelde samenstelklant vraagt wat hij/zij denkt dat je hebt gedaan, zal het antwoord zijn: Je hebt alles gecontroleerd toch?

Wellicht moet je eerder denken in een soort opdracht voor specifiek overeengekomen werkzaamheden. Je rapporteert wat je hebt gedaan. bij voorbeeld:
- de jaarrekening sluit aan met de financiële administratie;
- de lonen en salarissen in de jaarrekening sluiten aan met de salarisadministratie;
- de omzet in de jaarrekening sluit aan met de BTW-aangiften;
etc

Dit is volgens mij te standaardiseren en zal veel meer duidelijkheid geven dan nu het geval is terwijl we deze werkzaamheden wel allemaal doen.

Arnout van Kempen

Misschien een open deur, misschien een steen in de vijver, en wellicht voor een enkeling een schokkend nieuw inzicht:

er is een reden waarom klanten graag een 4410-verklaring hebben. Ook al staat in de verklaring dat geen assurance wordt verstrekt, de buitenwereld ervaart dat wel zo.

Waarom zouden klanten die ZELF een jaarrekening maken, toch om een 4410-verklaring vragen? De enig denkbare verklaring lijkt me: omdat derden wel degelijk denken dat betrokkenheid van een accountant zekerheid toevoegt aan de jaarrekening.

We kunnen nog heel lang heel veel herrie maken over de vraag of de formeel niets-zeggende samenstelverklaring wel of niet past bij micro-entiteiten.

We kunnen ook (eindelijk!, NOVAK vraagt er bijvoorbeeld al jaren om als ik me niet ernstig vergis) eens gaan nadenken over een assuranceproduct dat nu niet bestaat, waar wel vraag naar is, en waar de 4410-verklaring nu voor wordt misbruikt.

Johan Peters

Het is in ieder geval duidelijk dat dit dossier alleen maar verliezers kent. Laten we eens gaan opsommen.

Het is absoluut ongepast om mensen te vragen hun mening te geven en, wanneer deze in meerderheid niet strookt met je eigen standpunt, te constateren dat je "beter moet uitleggen" maar dat standpunt niet te wijzigen. Dat is geen consultatie (inspraak?) maar voor de bühne. De NBA vliegt hier uit de bocht. Het roept ook de vraag op hoe binnen de NBA besluiten worden genomen en welke rol de leden daarin hebben, maar daarover hebben anderen al genoeg gezegd.

Als je aangeeft dat je jouw standpunt beter wilt uitleggen, dan ben je daarin dus tekort geschoten. Ook hier: jammer NBA, dat had je dan dus beter eerder kunnen bedenken. Met uitleg worden de feiten overigens niet anders, je maakt alleen maar duidelijk waarom je vindt wat je vindt. Is dat eigenlijk wel zinvol?

Ergens in april kijken we dus formeel anders aan tegen de geldende standaard voor micro entiteiten. Eerdere toepassing aanbevolen, maar niet verplicht. Leuk om uit te leggen aan je cliënt. Regelmoeheid ontstaat in ieder geval bij mij niet door de hoeveelheid regels maar door de onophoudelijke stroom van wijzigingen daarin. Laat deze wijzigingen dan tenminste zinnig zijn.

Maximaal 1-3 uur extra werk. Laten we er 2 van maken, oftewel € 200. Collega's die in het segment werken waarin ze veel personal holdings e.d. bedienen, moeten dus 10 tot 20 % meer fee in rekening brengen voor formaliteiten en vastleggingen die niets bijdragen aan de kwaliteit van het product, maar slechts dienen voor de toetsbaarheid van de professional. In wiens belang is dat? Was niet het doel van deze micro-entiteit operatie lastenbesparing voor het bedrijfsleven?

De samenstelverklaring is sowieso een onding. Hij geniet geen enkele wettelijke bescherming en zelfs Bakker Broodjes op de Dorpsstraat mag er een afgeven. Toch vinden wij (?) het heel belangrijk er te pas en te onpas een af te geven. Internationaal is dat beter: een samenstelverklaring is nodig als dit is overeengekomen tussen accountant en opdrachtgever. Deze internationale regelgeving hebben wij op Nederlandse wijze aangepast door uitgerekend deze bepaling niet over te nemen. Sterker nog: zelfs bij micro entiteiten gaan we hem verplichten. Onbegrijpelijk: Nederland is geen eiland!

En dan de micro "jaarrekening" zelf. Iedereen is het er wel over eens dat het ding weliswaar wettelijk is toegestaan maar geen enkel inzicht biedt. Veel te beperkt, geen grondslagen, geen toelichting. In de praktijk dus alleen interessant voor de ondernemer die zijn jaarcijfers aan geen enkele andere instantie hoeft te overleggen, maar dat terzijde. Wat bereiken wij er nu mee door een samenstelverklaring toe te voegen aan deze twee A-4tjes? Welke kwaliteit borg je als je een product certificeert dat geen enkel inzicht biedt en waarvan de getrouwheid (door gedeeltelijke kasbasis) op zijn minst een beetje dubieus is? Het klinkt een beetje als de ISO gecertificeerde schroothandelaar. Hij verkoopt rotzooi, maar wel op basis van zorgvuldige procedures die garanderen dat het ook daadwerkelijk rotzooi is. En zo is iedereen weer tevreden.

En wat dan nu? Geen idee. Iedereen zit inmiddels zodanig in de loopgraven dat er weinig ruimte lijkt voor beweging.

Vooruitlopend op de hele discussie hebben wij in november vorig jaar kantoorbreed afgesproken om geen micro "vodjes" uit te brengen, maar minimale klein jaarrekeningen met grondslagen en een samenstelverklaring. En dus ook een minimaal samensteldossier. Wij dachten dat dit wel eens een hoop "gedoe" zou kunnen schelen en menen dat in onze praktijk dit ook financieel haalbaar is. Of we daar gelijk in hebben, dat zal blijken. Feit is, dat als de discussie afloopt zoals het nu lijkt, dit standpunt wel eens navolging zou kunnen krijgen. Het enige wat dan nog weerhoudt om een fatsoenlijke jaarrekening uit te brengen, is de bereidheid om iets meer A4-tjes uit de rapportgenerator te laten rollen. Alle andere eisen zijn dan, vanuit NBA bezien, immers van overeenkomstige toepassing.

Ze dronken een glas, deden een plas en alles bleef zoals het was. En de accountant? Hij ploeterde voort.

Jan Thijs Drupsteen

Hoi Arnout, bedankt voor je reactie, zo snap ik hem.

Henk Mentink

De toelichting bij de EU richtlijn is duidelijk op dit gebied (zie pnt. 9 van de overwegingen voorafgaand aan de EU richtlijn): 'De jaarlijkse financiële overzichten dienen conform het voorzichtigheidsbeginsel te worden voorbereid en dienen een getrouw beeld te geven van de activa en de passiva, de financiële positie en de winst of het verlies van de onderneming. Het risico bestaat dat in uitzonderlijke gevallen, een financieel overzicht zelfs bij correcte toepassing van deze richtlijn geen getrouw beeld biedt. In dergelijke gevallen dient de onderneming af te wijken van die bepalingen teneinde een getrouw beeld te kunnen geven. Het moet aan de lidstaten worden toegestaan om dergelijke uitzonderlijke gevallen te omschrijven en de toepasselijke bijzondere voorschriften die moeten gelden voor die gevallen, vast te stellen. Alleen zeer ongebruikelijke transacties en ongebruikelijke omstandigheden dienen als dergelijke uitzonderlijke gevallen te worden opgevat; deze uitzonderlijke gevallen kunnen, bijvoorbeeld, geen betrekking hebben op bepaalde sectoren in hun geheel.' M.n. de laatste volzin is duidelijk. Het lijkt mij dat dit geen ruimte biedt om via art. 2: 362, lid4 (via een achterdeur) weer de toelichting bij micro's toe te voegen.

Arnout van Kempen

Hoi Jan Thijs, wat ik bedoel is dat het NBA zuiver moet zijn in haar communicatie. Als je de suggestie wekt dat een regel ingevoerd kan worden omdat de achterban het er mee eens is, dan moet je de achterban via de juiste route laten meebeslissen. Die route is de ALV. Maar ik bedoel zeker niet dat iedere regel via de ALV moet gaan. In tegendeel. Toen Nederland nog 100 accountants telde kon je prima met het gehele beroep beslissingen nemen over allerlei details. Die tijd, als die er ooit was, is voorbij. Twintigduizend accountants laten beslissen over ieder detail is onzinnig. De accountants die het meeste geluid maken laten beslissen is minstens zo onzinnig. En wat ik betoog is dat “vertegenwoordigende organisaties” als SRA, NOVAK, maar bijvoorbeeld ook grote kantoren, laten beslissen even onzinnig is.

Leden moeten een bestuur kiezen dat bestuurt. En dat bestuur stuurt een vaktechnisch kundig bureau aan, dat heel veel detailzaken onderzoekt en interpreteert, en waar nodig in praktijkhandreikingen, standaarden etcetera omzet. Als leden vinden dat het bestuur of het bureau niet functioneert, dan is het aan de leden om bij de ALV een beter bestuur aan te wijzen. 

Alleen bij situaties waarbij het bestuur of het bureau geen vaktechnische keuze kan maken en meent dat alleen de leden kunnen beslissen, of in bij wet aangewezen situaties zoals het vaststellen van verordeningen, is de ALV aan zet.

Wat mij stoorde was de suggestie dat het NBA beslissingen over 4410 neemt op basis van een soort maatschappelijk-middenveld-democratie. Die suggestie is gelukkig onjuist, want er is weinig zo disfunctioneel als die vorm van schijn-democratie.

Ik denk in alle oprechtheid dat het NBA in deze casus een vaktechnisch standpunt moet formuleren, de leden, organisaties als NOVAk en SRA, gebruikers(organisaties), etc., moet HOREN, en dan zelf tot een keuze moet komen. Die keuze moet het NBA uit kunnen leggen, en ze moet die uitleg ook geven aan wie het maar horen wil, en aan wie het niet horen wil. 

Ik denk niet dat veel leden, ook niet degenen met een andere mening, daar bezwaar tegen kunnen hebben. Het zou van de zotte zijn als alles via de ALV moet, en het zou nog zotter zijn als het NBA “horen” zou moeten verstaan als “luisteren, gehoorzamen”. Je moet echter niet suggereren dat een keuze democratisch genomen is, terwijl dat gewoon niet zo is. Dat klinkt een beetje als de juf op school die tegen de klas zegt “we hebben afgesproken dat…”. Er is niks afgesproken, en niemand verwacht dat ook, maar sta dan voor je eigen beslissing.

Jan Thijs Drupsteen

Hoi Arnout, bedoel jij dat altijd besloten moet worden op basis van een stemming in de ALV? Een consultatie is toch iets anders dan een stemming. Volgens mij moet de NBA in dit soort gevallen (Consultatie Nader voorschrift of NBA-handreiking) aandacht besteden aan alle reacties, zowel van leden en van niet leden, die wegen en op grond daarvan beslissen of zij haar voorstel aanpast.

Gert-Jan Jordaan

Het was sarcastisch........
Maar het is een ook glijdende schaal (zonder aan te geven of dit nou zo erg is). Bij de introductie van fiscale grondslagen voor kleine rechtspersonen is, als onderdeel van Besluit Fiscale Waarderingsgrondslagen, aangegeven dat je dan maar moet toelichten in de jaarrekening wat er in strijd met het inzicht is. Dit artikel is nog steeds van kracht, maar met ingang van boekjaren 2016 nog meer verzacht (geen kwantificering). Dit artikel is nodig geweest omdat de discussie was dat de jaarrekening op fiscale grondslagen wel eens in strijd met het inzicht zou kunnen zijn er daarmee, op grond van 362.4 niet was toegestaan. Dit artikel gaat in principe ook op voor de micro-rechtspersoon. Maar de wetgever heeft het niet nodig gevonden om hier nog iets extra's over op te merken. Overigens, bij het ontbreken van een toelichting valt er ook weinig toe te lichten.....

Gerrit Kroes

Als je de memorie van toelichting er op na slaat en ook de concept RJ uiting lees je niets over het vereiste inzicht dat de jaarrekening zou moeten geven. Blijkbaar speelt dat voor de wetgever geen rol. Er is door de Europese en Nederlandse wetgevers heel bewust gekozen om de micro-entiteiten vrijstelling van een aantal verslaggevingsplichten te geven. Het zou vreemd zijn als je vervolgens op grond van het kapstok artikel die vrijstelling weer om zeep zou helpen. Ik ken Gert-Jan onvoldoende om in te schatten hoeverre zijn reactie sarcastisch is bedoeld.

Als we nou eens gewoon de wijziging zouden accepteren en er gebruik van maken. En de besparing niet om zeep helpen met het aanpassen van 4410. Volgens mij doen we dan wat de wetgever heeft bedoeld en wat onze klanten van ons verwachten.

Gert-Jan Jordaan

De oplossing wordt natuurlijk al gegeven in de wet. Ook art. 362.1 en 362.4 zijn van toepassing voor de micro-rechtspersoon. lid1 gaat over inzicht, en de letterlijke tekst van lid 4 is als volgt:
4. Indien het verschaffen van het in lid 1 bedoelde inzicht dit vereist, verstrekt de rechtspersoon in de jaarrekening gegevens ter aanvulling van hetgeen in de bijzondere voorschriften van en krachtens deze titel wordt verlangd. Indien dit noodzakelijk is voor het verschaffen van dat inzicht, wijkt de rechtspersoon van die voorschriften af; de reden van deze afwijking wordt in de toelichting uiteengezet, voor zover nodig onder opgaaf van de invloed ervan op vermogen en resultaat.

Geen grondslagen geeft onvoldoende inzicht, en de vrije vertaling van lid 4 is dan dat je moet afwijken van hetgeen verder in de wet staat. Op grond van dit artikel moet je grondslagen toevoegen aan het overzicht van de micro-rechtspersoon. Dan heb je een jaarrrekening, en valt onder NVCOS 4410H.....Er hoeft niets te worden aangepast.

Gerrit Kroes

@John Een aantal jaren geleden heeft de RJ gesteld, het ging om de verwerking van goodwill, dat als de wetgever heel bewust een wettelijke mogelijkheid ten aanzien van de verslaggeving creëert of ongemoeid laat, de RJ hier niet om heen kan. De RJ kan dan hooguit aanbevelen het anders te doen maar verder kan ze niet gaan.

De NBA vindt blijkbaar dat de VGBA ten aanzien van de jaarrekening van een micro entiteit te weinig waarborgen biedt voor het in overeenstemming met de fundamentele beginselen handelen van de accountant. De accountant heeft volgens de NBA meer dwingende guidance nodig om zijn werk goed te doen. Als we dat doortrekken naar de breedte van het werkterrein van accountants ben ik benieuwd naar de standaarden die nog gaan komen.

John Weerdenburg

Beste Gert-Jan,
Het antwoord op je opmerkingen, die ik overigens onderschrijf, komen wellicht uit de koker van de Raad voor de Jaarverslaggeving. Deze vergadert komende woensdag (20 januari) waarbij RJ-Uiting over micro nog definitief moet worden vastgesteld. Het zou me niet verbazen dat de Raad ook van mening is gewijzigd en een beperkte verslaggeving voor micro niet toereikend vind zonder toelichting. En dan komt de mening van de NBA weer in een ander daglicht te staan.

Freek van Oldenbeek RA

Ik snap deze discussie niet zo goed. Bij het opstellen van een micro-jaarrekening hebben wij ons sowieso te houden aan de VGBA (professionaliteit, vakbekwaamheid en zorgvuldigheid). Zonder nadere regelgeving gaat iedere accountant dat op zijn eigen manier invullen waarbij dan achteraf een toetsing plaatsvindt door externe toetsers of in het ergste geval Accountantskamer/CBb.
Wij moeten blij zijn dat de NBA hier nadere invulling aan gaat geven. En of dat binnen 4410H, een praktijkhandreiking of iets anders zal zijn, maakt toch helemaal niet uit? Het gaat toch niet om de vorm maar om de inhoud? Dat is niet alleen in het belang van ons als accountants maar zeker ook in het belang van de gebruiker van een micro-jaarrekening.
Mij lijkt deze discussie zinloos totdat de toegezegde tekst en uitleg beschikbaar is. Misschien wordt de soep wel helemaal niet zo heet gegeten als hij wordt opgediend……..

Gert-Jan Jordaan

Ik vraag mij af wanneer de NBA komt met de eis dat er toch maar waarderingsgrondslagen moeten worden toegelicht bij de micro-rechtspersoon om zo het verplicht stellen van de samenstellingsverklaring te legitimeren. Want nog steeds kom ik in alle discussies geen onderbouwing tegen wat, vanuit de optiek van de NBA, de inhoud van de samenstellingsverklaring zou moeten zijn. Wij hebben samengesteld, maar voor een goed beeld van de financieele positie zou u kennis moeten nemen van de waarderingsgrondslagen, welke niet zijn bijgevoegd. De samenstellingsverklaring zal alleen maar meer vragen oproepen. De waarheid bij verslaggeving is afhankelijk van het gekozen stelsel van waardering en resultaatbepaling. Zonder deze norm kom je hooguit tot de conclusie dat dit stuk niet in strijd is met de wet. Maar verder kom je niet.

Feiko Vrieze

De NBA blijft maar vasthouden aan de belangrijke rol van de accountant voor de verslaggeving in het MKB, maar ik denk dat zij die rol overschat. De meeste MKB-ondernemers zijn geen klant bij een accountant omdat die zulke goede jaarrekeningen maakt; ze willen alleen voldoen aan de wettelijke vereisten. En daarnaast willen ze een goede adviseur op fiscaal en bedrijfseconomisch gebied. Dat is onze rol in het MKB.

De wetgever heeft blijkbaar ook geconstateerd dat de waarde van verslaggeving voor micro-entiteiten zeer beperkt is en dat de eisen die daaraan gesteld moeten worden ook fors kunnen worden ingeperkt.Maar de informatiewaarde van deze jaarrekening is zo beperkt dat ik me afvraag of we er niet beter aan doen om dan juist geen samenstellingsverklaring af te geven. Dit stuk geeft namelijk nooit het inzicht dat we vereisen van een financieel overzicht. Dat is wat mij betreft een beter signaal dat we voor kwaliteit staan dan de veronderstelde waarborg van een toetsingskader met een standaard.

Ik ben overigens blij dat het NBA-bestuur inmiddels ook de discussie met de achterban aangaat want mij bekroop het gevoel dat er in deze kwestie nogal een kloof gaapt tussen het bestuur en de leden en dat we nog niet echt de argumenten hadden vernomen waarom het bestuur dit nu eigenlijk wil.En nu dus wel en kan ik ook vaststellen dat ik het er grondig mee oneens ben. Maar dat was vermoedelijk al wel duidelijk.

Wiendelt de Lange

De definitie van een financieel overzicht in 4410H geeft aan ‘……… met inbegrip van de daarop betrekking hebbende toelichtingen’.
Zoals in het consultatiedocument van 6 november 2016 door NBA terecht wordt aangegeven voldoet de zeer beperkte jaarrekening van een micro-entiteit niet aan de definitie van financieel overzicht. En nu wordt gesteld dat de betrokkenheid van een accountant bij een BW 2 jaarrekening toepassing van een standaard betekent. Op grond van welke wetsbepaling of voorschrift in onze regelgeving komen auteurs tot deze stelling?
De opinie vraagt om meer tekst en uitleg.
De grondslagen voor waardering en resultatenbepaling zijn dezelfde als voor kleine rechtspersonen, maar voor de rapportering is een vereenvoudigd regime van toepassing. Een standaard voor het opstellen van een financieel overzicht zonder toelichtingen ontbreekt in het huidige stelsel. Die zal nog moeten worden opgesteld.
En hoezo zou niet sprake zijn van verplichte waarneming als de professionele dienst voor een micro-entiteit m.b.t. de jaarstukken wordt uitgevoerd? Dat zou uitsluitend gelden in de situatie dat een accountantspraktijk uitsluitend opdrachten m.b.t. micro-entiteiten uitvoert. Dat lijkt me een weinig voorkomende situatie. Gelet op de definities in NVAK-aav is de verplichte waarneming verplicht voor praktijken die assuranceopdrachten of aan assurance-verwante opdrachten uitvoeren en eventueel overige opdrachten. Voor de meest praktijken is NVAK-aav van toepassing als ze over een micro-entiteit rapporteren en daarmee de waarneming verplicht.
En het toetsingskader wordt gevormd door de VGBA met toelichtingen, waarin voorschriften staan voor professionele diensten en de fundamentele beginselen zijn opgenomen te samen met de NVAK-aav. De daar vermelde voorschriften maken deel uit van het toetsingskader van de Raad voor Toezicht en bij samenstellingsopdrachten aangevuld met 4410.
Mede op grond van het bovenstaande is het mij volstrekt onduidelijk waarom de deskundigheid / professionaliteit, het tuchtrecht en de ethische code vervallen voor een accountant die de jaarrekening samenstelt van een micro-entiteit met gebruikmaking van de vrijstelling die BW 2 biedt.
Kortom de auteurs hebben c.q. de NBA heeft nog veel uit te leggen.
Wellicht wordt het tijd om voor kleine entiteiten zoals micro-entiteiten, die onder BW 2 vallen en alle andere entiteiten die door accountants worden bediend, een afzonderlijke NBA standaard op te stellen. Die samenstellingswerkzaamheden hebben de afgelopen jaren zeer weinig aandacht gekregen in vergelijking met de vele voorschriften en voorbeeldteksten voor controleopdrachten. In die NBA entiteit kunnen dan ook de door de auteurs beoogde documentatie-vereisten worden opgenomen.

Van Balen

Collega's (met name met controle achtergrond) zijn bang dat wij ons werk niet goed doen als 4410H er niet bij wordt gehaald. Een ongelofelijke drogreden om 4410 in te voeren voor micro entiteiten. Het gaat volledig voorbij aan de intentie van de wet.
Hoog tijd voor een nieuwe beroepsgroep van accountants die elkaar wel begrijpen. Inderdaad eens met andere reacties: Beslis dit democratisch!

Dekkers

De SRA en de NOVAK kunnen wel gezien worden als de vertegenwoordigers van een grote achterban [NBA mening], maar zo is het in de politiek ook; en is dat wel een goed idee? Regerende partijen met de meerderheid in beide kamers kunnen met beroep op "wij vertegenwoordigen de meerderheid van kiezend Nederland" met een gerust geweten van alles wettelijk gaan regelen. Maar opiniepeilingen laten vaak zien dat de meerderheid van de Nederlandse bevolking er flink anders over denkt. Wil het NBA een echt gekozen standpunt dan moet het voorstel in de ALV worden ingebracht en dat lijkt mij ook de enig juiste handelswijze. Het kan toch niet zo zijn dat belangrijke wijzigingen in de verordeningen of regelgeving voor accountants zomaar ingevoerd gaan worden zonder de instemming van het hoogste orgaan? NBA, wees wijs en leg het voor aan de ALV.

Arnout Van Kempen

Beste Marco en Guus,

Ik heb geen enkel probleem met de positie, inhoudelijk of vwb vorm, van Novak of SRA. Ik heb wel moeite met de formulering in dit stuk van/namens de NBA.

Marco Moling en Guus Ham

Beste Arnout en Marcel,

Nou zeg, dat is flauw. Krijgen wij van de NBA als Novak eens openlijke erkenning voor onze bijdrage én worden we zelfs gezien als woordvoerder van een achterban, is het wéér niet goed... ;-) Zonder gekheid. Onze bijdrage aan het debat rond de micro-entiteiten is puur op inhoudelijke overtuigingen gebaseerd. Daarbij hebben we ons gerealiseerd dat ons standpunt ook weerstand op kon roepen, zelfs bij onze eigen achterban. Sterker: in eerste aanleg leken wij ons lijnrecht tegenover de mkb-commissie van Steef op te stellen, die binnen de NBA toch wordt geacht om in zekere zin de spreekbuis te zijn van de mkb-accountants (https://www.accountant.nl/opinie/20151/11/micro-ondernemingen-en-4410-soms-wel-soms-niet/). Ons inziens nam de mkb-commissie een standpunt in dat niet in het belang was en is van mkb-accountants. Wij zijn blij dat de commissie dit inmiddels bij monde van Steef onderschrijft, maar naar onze mening heeft dit niets te maken met het tellen van achterbannen. Ook voor Novak heeft de ALV de laatste stem. Wij begrijpen heel goed de soms emotionele reacties die dit onderwerp bij sommige mkb-accountants opriep, maar zijn blij met het voortschrijdende inzicht bij dezen en genen dat het vasthouden aan Standaard 4410 in het belang van onze beroepsgroep is.

Gert van den Brink

Ik wil op deze plek nog wel een keer kwijt dat de oorspronkelijke Engelse tekst van de standaard niet de verschijningsvorm als uitgangspunt heeft voor de toepassing van 4410. Daarin staat dat wanneer de opdrachtgever en de accountant dat overeenkomen standaard 4410 van toepassing is. Dat lijkt me een keuze die veel meer past bij een gezonde relatie met de cliënt. Niet omdat het moet maar omdat de cliënt het zelf wil. Ik pleit daarvoor

Marcel Pheijffer

Ik ben het geheel eens met Arnout! Zo hoort de NBA niet op een consultatietraject te reflecteren.

Paul Stoele

Terecht wordt vastgesteld dat ook voor micro-entiteiten een "BW2 Titel9-jaarrekening" moet worden opgesteld. Dit betekent, volgens het toepasselijke regime, dat hoe dan ook zo'n jaarrekening een getrouw beeld moet geven.Of dat veel of weinig inspanning vergt is - principieel gezien - van geen enkele betekenis. De enige consequentie zal wel zijn, dat van alle verhalen (ook van de overheid) over vereenvoudiging, laat staan over lastenverlichting onzin zijn (met dank aan de wetgever, overigens).

Arnout van Kempen

Los van de inhoudelijke kant (ik heb vooralsnog geen mening over de toepassing van 4410 bij micro entiteiten) zou ik wel willen waarschuwen voor een "democratische" traditie die populair is in polderend Nederland met haar maatschappelijke middenveld.

Pim Fortuyn, wat men verder ook van hem moge vinden, heeft dat pijnlijk bloot gelegd, en tot de dag van vandaag kost het in Nederland maar moeite daar iets mee te doen.

De bewering "betrokkenen vonden het niets, maar de partijen die volgens ons betrokkenen vertegenwoordigen zijn het er mee eens" moge feitelijk juist zijn, ze miskennen de democratische rechten van betrokkenen gehoord te worden.

Dus hoe goed of slecht dit besluit ook is, ik weet dat niet, het invoeren met als "democratische" onderbouwing dat SRA en NOVAK het ook een goed idee vonden, en dat "veel individuele leden niet positief gereageerd hebben"maar dat dat gevoegelijk genegeerd kan worden omdat SRA en NOVAK het overgrote deel van onze achterban vertegenwoordigen is, met echt alle respect voor Diana en Steef (jawel, echt ALLE respect voor deze twee mensen) een gotspe.

Het NBA heeft slechts één democratische wijze waarop haar achterban spreekt en dat is via de ALV. Beroep je op achterbannen en vertegenwoordiging, dan ga je de gang naar Canossa, ofwel de ALV.

Doe je dat niet, argumenteer dan inhoudelijk, en laat verwijzingen naar achterbannen achterwege.

Reageren op een artikel kan tot drie maanden na plaatsing. Reageren op dit artikel is daarom niet meer mogelijk.

Aanmelden nieuwsbrief

Ontvang elke werkdag (maandag t/m vrijdag) de laatste nieuwsberichten, opinies en artikelen in uw mailbox.

Bent u NBA-lid? Dan kunt u zich ook aanmelden via uw ledenprofiel op MijnNBA.nl.