NBA

Verwachtingen van commissarissen...

Veel aandacht voor het concept van de nieuwe onafhankelijkheidsregels voor accountants. Zorgen over de kwaliteit van de beroepsuitoefening, na kritische AFM-rapportages.

Discussie over werkdruk, studiebelasting en inrichting van de opleiding, aangejaagd door een opiniebijdrage op Accountant.nl. Waardering voor de visie en bijdrage van een jarenlange voorvechter van het beroep, die ons helaas ontviel.

Natuurlijk vragen de zaken die hierboven worden genoemd om een vervolg: onafhankelijkheid, kwaliteit, inrichting van de opleiding. Ze staan voor dit najaar op de agenda, als onderdeel van de reeks bestuursprojecten voor 2013-2014 waar we dit voorjaar mee zijn gestart.

Maar er is meer. Zoals de relatie tussen accountant en raad van commissarissen. Die hebben we eerder uitgebreid belicht in ons adviesrapport 'De raad van commissarissen als opdrachtgever van de accountant', in september 2011 verschenen als uitwerking van ons Plan van Aanpak. Terecht schreef Ruud Dekkers recent op Accountant.nl dat aandacht hiervoor nodig blijft; een verbod op benoeming van de accountant door de directie vraagt aanpassing van het Burgerlijk Wetboek en dat is niet zomaar geregeld.

Ik heb in de afgelopen jaren veel commissarissen geïnterviewd. Hun verwachtingen richting accountants zijn hooggespannen. Zaken als de kwaliteit van de risicoanalyse door het bestuur, de toon aan de top en het voldoen aan wet- en regelgeving moeten in het overleg tussen accountant en de raad van commissarissen aan de orde komen. Maar ook over de prestaties van de organisatie ten opzichte van concurrenten, financiering en continuïteit, duurzaamheidsbeleid, efficiency, fiscale positie en IT-omgeving wordt van de accountant een oordeel verwacht. En de accountant moet gericht adviseren over zaken die in ieder geval op de agenda van het overleg tussen bestuur en raad van commissarissen moeten staan.

Dat is nogal wat, maar het sluit aan bij de verwachtingen die ook vanuit het maatschappelijk verkeer richting accountants worden geuit. In juni bleek dat opnieuw tijdens een door de PvdA-fractie georganiseerde bijeenkomst over het accountantsberoep. Vanuit de NBA hebben we ook bij die gelegenheid aangegeven dat het aan de politiek is om het mandaat van de accountant te verbreden. Ondertussen starten we met onze verplichte cursus 'Zeg wat je ziet', bedoeld om de communicatieve vaardigheden van accountants te vergroten. Op korte termijn presenteren we een lezenswaardige publicatie over risicosignalering. En eind november staat onze Accountantsdag geheel in het teken van het signaleren en communiceren door de accountant.

Het tijdig en helder signaleren van risico's vormt steeds nadrukkelijker de grondslag van ons beroep; dat is niet alleen vanwege de vraag van commissarissen. Als we dat onderkennen en gedegen invullen staat de relevantie van de accountant voor de toekomst niet ter discussie.

Wat vindt u van deze opinie?

Reageer Spelregels debat

Huub Wieleman (1955) was van januari 2013 tot juni 2015 voorzitter van de NBA.

Gerelateerd

4 reacties

Jan Bouwens

De accountant heeft een partner nodig die het belang van het werk van de accountant hoog in het vaandel heeft. Een RvB dat zijn eigen visie aangaande financial statements wil doordrukken heeft veel macht. De compromissen tussen de accountant en de RvB die hieruit voortvloeien kunnen daardoor op gespannen voet staan met de economische werkelijkheid en met de regels. Wellicht is het voor een RvB die ervoor moet zorgen dat hun bedrijf in een goed daglicht staat soms moeilijk om de visie bij te stellen, en is het evengoed moeilijk voor de accountant om de RvB te overtuigen van de economische werkelijheid of de adequate invulling van regels. Een RvC kan in dat kader helpen meer evenwicht aan te brengen. Dat veronderstelt dat de RvB niet de facto de zeggenschap heeft over de RvC. Ik zie de rapporten die AFM doet verschijnen als een enorme blamage voor het beroep. De percentages fouten die AFM vermeldt zijn te groot om als incidenten te worden bestempeld. Een een accountantsoordeel zonder onderliggende controle is een schande. De omvang waarmee dat volgens AFM gebeurt, bedreigt de sector. Bij een volgende rapportage zouden we een spectaculaire verbetering moeten constateren. De sector kan zich niet permitteren dat een belangrijk deel van de accountants rekeningen schrijft voor werk dat ze niet doen. Zijn er acties ondernomen die de samenleving ook verzekeren van zo’n spectaculaire verbetering?

Hans Dijkstra

Laten we een beetje positief blijven. Het goede nieuws is dat commissarissen zich kennelijk eindelijk beginnen te realiseren welke taken er dankzij de codificering van governance op hun bordje liggen. In het kader van 'gedeelde smart is halve smart' zoeken ze natuurlijk ondersteuning. Dat zijn dan accountants, maar - voorspelling van mij - ook steeds vaker andere adviseurs (immers, de eigen beloning tov het risico is beperkt, dus moet je persoonlijke risico's gaan beperken). Vervolgens moet die accouuntant zo slim zijn om tenminste twee keer per jaar een goed gesprek te hebben met die RvC/RvT. Aan de voorkant, zodat je duidelijk maakt wat je doet en wat de RvC/RvT verwacht, en aan de achterkant om de controlebevindingen te bespreken en door te spreken of je aan die verwachtingen hebt voldaan. Verder denk ik dat je in ieder geval op het gebied van governance/tone at the top prima in staat zou moeten zijn als accountant daar zinnige dingen over te zeggen (wat iets anders is als een volledige evaluatie van RvC/RvT). Als je dat nl. niet kan ('stelling') ben je een oliedomme ondernemer-accountant. Want dan neem je bij je klantacceptatie een enorm risico. Of je je, gelet op de relatie, er ook over wilt uitspreken is denk ik vaak de vraag. Dus goed dat de NBA daar alsnog op in gaat zetten.

Martin

AT:Johan Iets met linker- en rechter hersenhelft..... Kan het kloppen dat ik niet al te lang geleden radio sportjes voorbij hoorde komen waarin een bepaald kantoor aangaf een supermens in huis te hebben, een uniek exemplaar.......bij dat kantoor beschikt men immers de capaciteiten van zowel de linker- als rechter hersenhelft............... zucht zucht Je hebt helemaal gelijk Johan! Maar jij weet toch ook dat de schoorsteen moet roken en zeker niet mag afbrokkelen. Dus allemaal leuk en aardig, maar zolang het model (lees ook Marcel P) niet klopt en in stand wordt gehouden gaat dat allemaal niet gebeuren.

JohanVisser

Het zou de NBA sieren als ze de immense waslijst van verlangens van commissarissen van de nodige kanttekeningen zou voorzien. . Afgezien van het feit dat als een professional al die wensen en vragen zou kunnen beantwoorden de RvC grotendeels overbodig zou zijn. Concreter: het is ridicuul als Accountants menen iets over duurzaamheidsbeleid te kunnen opmerken. Daar zijn Accountants simpelweg volstrekt niet voor opgeleid! Realiseer u bijvoorbeeld dat het RAINS-model dat onder leiding van mijn vriend prof Leen Hordijk in de tachtiger jaren is ontwikkeld om het Zure Regen probleem in kaart te brengen en waar mogelijk oplossingsrichtingen aan te geven is onderzocht en opgezet door wetenschappers uit meer dan 15 (!!!) verschillende wetenschappelijke disciplines uit bijna evenzoveel landen . En dan praat je nog maar over een duurzaamheidsprobleem. Ook uitspraken over de toon aan de top lijken mij meer op het terrein van gedragswetenschappers te liggen dan van in doorsnee analytisch bekwame maar empathisch meestal niet zo sterke Accountants. Kwestie van linker en rechter hersenhelft. Efficiency uitspraken van Accountants die uitsluitend binnen een Accountantskantoor hebben gewerkt zijn ook een mal idee. Simpelweg omdat op bezoek gaan iets fundamenteels anders is dan ergens wonen. Vraag het maar aan de Accountants in Business. Ook voor gefundeerde uitspraken over de IT-omgeving van een bedrijf zijn Accountants zeker niet de aangewezen professionals. Zorg eerst maar eens dat IT-auditors en gewone Auditors elkaar begrijpen en op een lijn komen. Het trackrecord van het Openbaar Beroep m.b.t. tijdige en correcte uitspraken over continuïteit is ook niet denderend. Misschien toch maar luisteren naar Okkerse? Tot slot: gegeven de recente rapporten van PCAOB en AFM lijkt het mij urgent om eerst maar eens de kernfunctie van Controlerend Accountants eens heel goed tegen het licht te houden. En niet via een ongetwijfeld goed bedoelde achterdeur weer een supermarkt van adviesfabrieken te propageren. Zoals de negentiger en volgende jaren hebben aangetoond lijdt de fundamentele kern van jullie mooie vak daar zeer onder. Oftewel schoenmaker hou je alsjeblieft bij je leest. Want anders loop je zo maar op blote voeten!

Reageren op een artikel kan tot drie maanden na plaatsing. Reageren op dit artikel is daarom niet meer mogelijk.

Aanmelden nieuwsbrief

Ontvang elke werkdag (maandag t/m vrijdag) de laatste nieuwsberichten, opinies en artikelen in uw mailbox.

Bent u NBA-lid? Dan kunt u zich ook aanmelden via uw ledenprofiel op MijnNBA.nl.