Opinie

Bloedgeld

Na de val van Lehman Brothers zijn we inmiddels vijf jaar verder. Een val die als een belangrijk markeringspunt in de geschiedenis wordt gezien. Ook voor het accountantsberoep.

EY was de accountant van Lehman Brothers. Blijkens het zogeheten Valukas-rapport heeft de accountant in zijn signalerende en waarschuwende functie in casu volledig gefaald. Zie daarvoor ook mijn eerdere blogs uit 2010:

Voor wat betreft de accountantsrol, draait de Lehman-casus om het op rapportagemomenten opschonen van de balans. De bank belazerde belanghebbenden op die wijze - dus door de zaken zonniger voor te stellen dan deze waren - onder het toeziend oog van de accountant. Die over deze praktijken overigens was getipt door een interne klokkenluider.

Tot nog toe is de schade voor EY beperkt. Ze komen er kennelijk mee weg door te verwijzen naar regels die de boekhoudkundige handelwijze van Lehman niet verbieden. Hetgeen nog niet wil zeggen dat het daarmee is toegestaan; temeer daar de Code of Ethics stelt dat een accountant dient te voorkomen dat hij wordt geassocieerd met stukken die een misleidend karakter hebben.

Enfin. De afgelopen week is een klein stapje gezet: EY blijkt bereid haar zonden voor 99 miljoen dollar af te kopen. Bloedgeld.

Deze week wordt de overeenkomst in het kader van een zogeheten class action vermoedelijk geformaliseerd. Deze dient dan nog wel door een rechter te worden goedgekeurd.

Zoals de rechter ook nog moet oordelen - in hoger beroep - over de claim van Advocaat-Generaal Schneiderman die de door EY van Lehman ontvangen vergoedingen van 150 miljoen dollar wil terughalen.

In verhouding tot laatstgenoemd bedrag valt de betaling van 99 miljoen dollar bloedgeld nog wel mee. En overigens valt het ook mee ten opzichte van het bedrag - naar verluidt zo'n 50 miljoen euro - dat EY Nederland heeft betaald voor het falen in de Landis-case.

Oh ja, EY heeft er zelf ook nog een mening over: 'they denies all liability' en ‘we chose to settle this claim to put this matter behind us.'

Waarvan akte..

Wat vindt u van deze opinie?

Reageer Spelregels debat

Marcel Pheijffer (1967) is hoogleraar Forensische Accountancy aan de universiteiten Nyenrode en Leiden.

Gerelateerd

7 reacties

Marcel Pheijffer

AT:lezers: ik beveel U echt aan mijn eerdere blogs en nog beter het Valukas-rapport te lezen. AT:rene: dit is geen kwestie van IFRS of niet. Het gaat om de intentie die Lehman had bij de transacties. Ofwel: geen techniek, maar ethiek in het spel. Zie nav een eerdere blog de kern (verwijzingen betreffen Valukas-rapport): 'Maar Engelse of Amerikaanse kwestie of niet, het gaat erom of de Amerikaanse financiële rapportage van Lehman voldoet aan het inzichtsvereiste. Daarbij speelt de 'off balance-problematiek' en het vraagstuk van 'substance over form'. Het gaat hier ook om de vraag of er sprake is van wat ik eerder noemde creative of technical compliance. Ernst & Young's partner Schlich 'characterized the off-balance sheet treatment of Lehman's assets in Repo 105 transactions as a consequence of the accounting rules, rather than a motive for the transactions' (pagina 962 en voetnoot 3723). Maar de curator denkt daar anders over en haalt de jurisprudentie aan: 'GAAP itself recognizes that technical compliance with particular GAAP rules may lead to misleading financial statements and imposes an overall requirement that the statements as a whole accurately reflect the financial status of the company' (pagina's 964-965 en voetnoot 3728).' AT:arnout: de spijker op zijn kop. Inderdaad: indien we als accountants dit soort verslaggevingspraktijken toestaan, waartoe zijn we dan op aarde? AT:tot slot: 1. Zie bijvoorbeeld Wikipedia voor de term bloedgeld: 'Bloedgeld is geld of een vorm van compensatie die betaald wordt door een dader of zijn gezin aan de familie van het slachtoffer. Deze compensatie aan de familie van het slachtoffer heeft als doel wraak te voorkomen en als beschermingsmiddel voor de dader te dienen.' 2. Bloedgeld wordt gekoppeld aan de Judaskus, naar Judas die Jezus heeft verraden. 3. Zoals de goedkeurende verklaring van EY als 'verraad' kan worden gezien naar zowel het maatschappelijk verkeer als naar het accountantsberoep. De handelwijze van EY - het gedogen van een misleidende voorstelling van zaken - is in een dergelijke visie een Judaskus avant la lettre waarvoor thans dus bloedgeld wordt betaald. 4. Te weinig, en ja AT:hans, daar komt EY goed mee weg. We schieten er inderdaad weinig mee op. Met name omdat EY ook hier een mea culpa niet laat klinken, maar wenst te volharden in dommigheid door als een struisvogel de kop in het zand te steken. Degenen die daar verantwoordelijk voor zijn kunnen we missen als 'leiders' in en van het accountantsberoep.

Arnout van Kempen

Toch denk ik dat er een verschil is tussen "volgens de regels MOET iets, hoe raar de accountant het ook vindt" en "volgens de regels MAG iets, hoe raar de accountant het ook vindt". In het eerste geval kan je zeggen dat je wel moest. Maar in het tweede geval zal je toch echt je verantwoordelijkheid moeten zien, en nemen.

Johan Visser

Nog een aardig bericht wat een helder inzicht geeft in de mentaliteit van EY. Op Aruba is een tax compliance medewerker van EY ontslagen nadat hij zich kandidaat gesteld had voor de grootste oppositiepartij i.c de MEP. Gek he maar de Rechter vond dat niet netjes. Voor de rest ben ik het geheel eens met Arnout en heb medelijden met alle goed bedoelende partners en medewerkers van een dergelijke firma. Verlies van zelfrespect lijkt me voor de hand te liggen.

Rene van Wingerden

Accountants moeten toetsen aan de normen. Bij een IFRS jaarrekening is de norm vrijwel uitsluitend door IFRS bepaald. Als de uitkomst gevoelsmatig onjuist is, kan je nauwelijks van IFRS afwijken. Voorbeeld: Onder de huidige IFRS geldt dat als je je minderheidsbelang in een deelneming uitbreidt tot een dochter door aandelen bij te kopen, moet je de stille reserve op het belang dat je al had als winst nemen. Volslagen in strijd met het realisatiebeginsel: je hebt niets verkocht, alleen maar bijgekocht. Maar toch winst. Maar als accountant kan je niet afdwingen dat die winst niet gepresenteerd wordt: het moet van IFRS. Dus 'correctie' zou juist een fout opleveren. Het terugleggen van de norm bij de indiviudele accountant zou de internationale vergelijkbaarheid weer teniet doen. Dit probleem zou opgelost zijn als iedereen het eens was dat de norm (hier dus IFRS) juist is. Maar het is een utopie dat we wereldwijd alle neuzen dezelfde kant opkrijgen over wat 'de winst echt is'.

Hans Hoekstra

AT:Arnout: mooi verwoord!

Arnout van Kempen

Als je als accountant kan weg komen met "de boekhoudregels verbieden het niet, dus mag het", dan valt weer goed te begrijpen wat Marijke Vos bedoelde toen ze na het verhoor van de accountants in de parlementaire enquete naar de bouwfraude zich hardop afvroeg: als DAT is wat accountants doen, waar hebben we dan eigenlijk accountants voor? Revoluties, executies, het is allemaal mooi. Maar als dit beroep niet bereid is zichzelf ten overstaan van het maatschappelijk verkeer te ontdoen van accountants die het maatschappelijk verkeer niet serieus wensen te nemen, dan is vertrouwensherstel gewoon geen optie.

Hans Hoekstra

Zo zie je maar Marcel, alles is af te kopen. En in dit geval komt E&Y er makkelijk vanaf. Daar schieten we (als beroepsgroep) niets mee op.

Reageren op een artikel kan tot drie maanden na plaatsing. Reageren op dit artikel is daarom niet meer mogelijk.

Aanmelden nieuwsbrief

Ontvang elke werkdag (maandag t/m vrijdag) de laatste nieuwsberichten, opinies en artikelen in uw mailbox.

Bent u NBA-lid? Dan kunt u zich ook aanmelden via uw ledenprofiel op MijnNBA.nl.