Omar El Messaoudi

De snelle ontwikkeling van vaccins tegen corona inspireerde Omar El Messaoudi: waarom werken we niet op een vergelijkbare manier aan een vaccin voor audit kwaliteit?

Discussie Column

Audit Vaccin

Om tunnelvisie te voorkomen kijk ik ook graag naar andere sectoren, om te zien welke lessen wij daaruit kunnen trekken. Binnen onze sector zijn wij bijvoorbeeld druk bezig om consensus te krijgen over 'auditkwaliteit'. Een belangrijke pijler, waar minister Wobke Hoekstra ook mee kwam. Diverse werkgroepen lijken nu bezig te zijn om dit begrip te verduidelijken. Als je accountants spreekt zie je nog te veel vraagtekens. Wie zijn er nu mee bezig dan? Waar staan wij op dit moment? Waarom duurt het zo lang? Hoe moeten wij de audit inrichten om tot die gewenste kwaliteit te komen? Wat is die gewenste kwaliteit? Het zijn maar een paar voorbeelden van de vragen die nu de ronde doen. Dit debat is immers al een tijdje gaande en lijkt nog niet tot het gewenste geleid te hebben: consensus over wat auditkwaliteit nu is en hoe wij tot die kwaliteit komen. Verschillende papers zijn er al aan gewijd, maar we zijn er nog steeds niet!

Afgelopen tijd heb ik de biofarmaceutische industrie in de gaten gehouden, om de strijd te zien tussen grote partijen die allen aan het zwoegen zijn om hetzelfde doel te behalen: die ene vaccinatie op de markt brengen. Pfizer, Moderna, AstraZeneca, Curevac, Sanofi, Novavax en noem maar op. Elke dag lijken er nieuwe bij te komen. De nieuwkomers proberen van de fouten van de frontrunners te leren en te innoveren, om vervolgens een voorsprong te nemen. Zo kwam bijvoorbeeld Vaxart plotseling om de hoek kijken, die in plaats van het toedienen van een vaccin via de naald een pil aan het produceren is die gewoon op kamertemperatuur gestald kan worden en die je later wellicht zo bij het Kruitvat kunt ophalen. Binnen een mum van tijd komen er zo veel producten op de markt en worden innovatieve ideeën in de zesde versnelling gegooid. En dat terwijl elk vaccin eerst door een aantal langdurige fases heen moet en goedkeuring van bijvoorbeeld de FDA of EMA plaats moet vinden, voor men de markt op kan. Nu gaat het hier om mensenlevens en is dit uiteraard een extra stimulans. De belangrijkste stimulans.

Toch moest ik ook vaak aan onze accountancysector denken. Waarom introduceren wij niet een Audit Vaccin? Wij veranderen de EMA (is Europees, maar hier slechts als voorbeeld genomen) in de NBA (of een daartoe bevoegde instantie) en geven alle accountantskantoren de mogelijkheid om met een vaccin te komen. Dat gaat vervolgens door een aantal fases en na goedkeuring door de desbetreffende instantie wordt het binnen de sector uitgerold en kan ieder kantoor er gebruik van maken. De AFM houdt toezicht op het proces. Wanneer een ander kantoor met een verbeterd recept komt, wordt dat uitgerold en neemt de plaats van de vorige over. Door concurrentie, een duidelijk doel en toezicht en goedkeuring door daartoe bevoegde instanties, zie ik het proces om te komen tot een duidelijke definitie van kwaliteit en verbeterde auditmethodiek ontwikkelen, versnellen en flexibeler worden. Immers, kwaliteit en methodiek staan ook niet stil en zijn onderhevig aan de veranderende omgeving.

Het moet een continu proces worden, waarbij de gehele sector wordt betrokken en we met zijn allen tot consensus proberen te komen. Ook de vergelijkbaarheid krijgt hiermee een injectie. Als de meeste kantoren volgens dezelfde norm werken, kunnen er betere vergelijkingen getrokken worden. Giet de resultaten in een mooi online platform en je hebt per kantoor de resultaten inzichtelijk. De mogelijkheden zijn onbegrensd. Na kwaliteit en methodiek kun je als sector vervolgens kijken naar andere thema’s als duurzaamheid, diversiteit en relevantie.

Uiteraard moet men nog om tafel zitten om het een en ander nader uit te werken. Zo zullen er vragen naar voren komen als: zijn alle kantoren verplicht om het gekozen vaccin te gebruiken? Hoe gaat de daartoe bevoegde instantie hier toezicht op houden? Wie gaat het proces van ontwikkelen en implementeren van het vaccin bij de kantoren bekostigen? Ondanks vragen die opkomen ben ik er toch van overtuigd dat wij nieuwe paden moeten bewandelen, om de sector nog sterker te maken.

Over wandelen gesproken. Ik wandelde een keer door de gang bij een klant (toen het nog kon), om een bakje koffie te scoren. Op de muur zag ik een blaadje hangen, met daarop de volgende tekst:

The electric light did not come from the continuous improvement of candles.
(Oren Harari)

Wat vindt u van deze column?

Reageer

Omar El Messaoudi is zelfstandig gevestigd registeraccountant en lid van de werkgroep Accounttech van de NBA.

Gerelateerd

8 reacties

Kees Schaap

Begin met accountants voor specifieke branches. Geen controles meer achteraf, maar continuous monitoring en auditing. De huidige technieken maken dat mogelijk, mits de accountants zich richten op de controle van de volledige aoib (vooraf). Bouw signalen in en zorg dat de te controleren organisaties ook zelf het juiste gereedschap hebben zoals RGS, SBR en rapportagetools. Gebruik dezelfde tools als die organisaties en draag zorg dat de administratieve processen 'gesloten' zijn. De controle moet niet achteraf zijn en niet alleen gericht op de cijfers, maar ook op allerlei andere besluiten en gebeurtenissen. Mits die ook gestructureerd en veilig worden uitgevoerd/vastgelegd en steeds inzichtelijk zijn voor de accountant, dan kan maandelijks een oordeel worden gegeven.
Het probleem is dat de accountants vastzitten in oeroude jaarlijks terugkerende vaste processen en pas jaarlijks achteraf, en dus te laat, hun oordeel (kunnen) geven. Ik durf te stellen dat geen enkele accountant de volledige aoib beoordeeld. Hooguit de boekhoudkundig gerelateerde processen en dan ook nog vaak achteraf. Men moet juist een oordeel geven over de opzet.

esther van grunsven

De filosoof Schopenhauer liep door een straat in Dresden, antwoorden bedenkend op vragen die hem kwelde. Plotseling zag hij een tuin en besloot de bloemen te bekijken, uren aan een stuk. Iemand in de buurt viel het vreemde gedrag van de man op en hij waarschuwde de politie. Even later kwam er een agent naar Schopenhauer toe. "Wie bent u?" vroeg de agent bars. Schopenhauer bekeek de man tegenover hem van top tot teen en zei: "Als u deze vraag zou weten te beantwoorden, zou ik u eeuwig dankbaar zijn." Paulo Coelho, Maktub, het staat geschreven.

Jan Weezenberg

Geachte commentatoren,
Een duidelijke uitspraak "one size fits all" is hier niet denkbaar.

Ben ik helemaal mee eens.

Grappige bijkomstigheid: de wat oudere accountants hebben in Starreveld,
deel 1, gelezen over het kwaliteits spectrum van informatie.

Kwam vaak aan de orde op de mondelinge examens.

Dat spectrum is een mix van een aantal kenmerken, die begonnen met "de mate van " en dan volgde mate van detaillering, mate van betrouwbaarheid, mate van snelheid, mate van actualiteit, enz.

Per situatie werd in overleg met de gebruiker aangegeven welke kenmerken in zo'n geval bepalend waren voor "bruikbaarheid" van de verstrekte informatie en welke absoluut niet onder de maat mochten scoren. En dat werkte allemaal prima.

Ook omdat later het onderwerp "Bepaling van informatie behoefte"
werd toegevoegd.

Dit alles was basis voor kwaliteit als "fitness for use " oncept.

Misschien komt er nog wel eens een alchemist met de steen der wijzen op de proppen

Vriendelijke groet,
jan Weezenberg

Arnout van Kempen

De semantiek van de “farmaceuten” is interessant. Als je praat over “wicked problems” wier bestaan bewezen wordt doordat ze ontkend worden, als je “oorzaakanalyses” vraagt zonder eerst te vertellen van wat die oorzaken dan oorzaak zijn, creëer je wel vraag naar je medicijn, maar zonder eerst het bestaan van een probleem aan te tonen is het vooral commercieel boeiend voor de aanbieders van oplossingen.

Prima verdienmodel, zo cynisch ben ik wel. Maar niet zo prima voor een sector die vooral vrij goed functioneert, behalve in de ogen van rupsje Nooitgenoeg

Jan Bouwens

Een vaccin werkt zolang het aantal virusmutaties beperkt is. Van zo'n one size fits all situatie is geen sprake. De verschillende accountansorganisaties hebben hun eigen structuur.

Jan Weezenberg

Geachte Heer van Kempen,

Een van mijn favoriete jazz-pianisten uit de jaren vijftig was Les Mc Cann

Hij had veel succces met de fijn swingende titel
"Compared to what "

Aan het eind van elk couplet zong hij

"Tryin' to make it real,
compared to what?"

En laat dat nu precies de laatste regel zijn van Uw reactie....

Vriendelijke groet,

Jan Weezenberg


Arnout van Kempen

Mooi verhaal, interessante analogie.

Ik heb eigenlijk maar één kritische kanttekening en die komt nog uit de reactie van Ronald Luijff: “Het probleem is bekend”.

Was dat nou maar waar.

Ronald Luiijf

Goed artikel Omar en een inspirerende vergelijking!
De afgelopen maanden laten weer zien wat er mogelijk is wanneer de collectieve wil (en noodzaak) er is voor actie, soortgelijk de missie om een mens op de maan te zetten of het Marshall plan na WOII.
In de basis zou het ook niet moeilijk moeten zijn; ons beroep bestaat al meer dan 100 jaar, en wij weten allemaal wat de invloeden en impulsen zijn die ons beletten om de door de maatschappij gewenste audit quality te halen (financiele incentive, tekort ervaren personeel, te brede verwachtingen maatschappij etc. etc.). Om jouw voorstel haalbaar te maken lijkt het mij raadzaam om alle grotere kantoren te verplichten hun best and brightest professionals voor een x aantal uur vrij te maken en hun op te sluiten in een kamertje (of Zoom vergadering) om slagen te maken en de moeilijke beslissingen te nemen, ongeacht de (financiele) impact.
Het probleem is bekend, dan zou de oplossing met de kennis en kunde binnen onze beroepsgroep ook (relatief) makkelijk te formuleren zijn.

Reageren op een artikel kan tot drie maanden na plaatsing. Reageren op dit artikel is daarom niet meer mogelijk.

Aanmelden nieuwsbrief

Ontvang elke werkdag (maandag t/m vrijdag) de laatste nieuwsberichten, opinies en artikelen in uw mailbox.

Bent u NBA-lid? Dan kunt u zich ook aanmelden via uw ledenprofiel op MijnNBA.nl.